{
  "attached_files_info": null,
  "law_full_text": {
    "Article": {
      "ArticleCaption": "（納税地の特例）",
      "ArticleTitle": "第十六条",
      "Paragraph": [
        {
          "ParagraphNum": null,
          "Num": "1",
          "ParagraphSentence": {
            "Sentence": [
              "国内に住所のほか居所を有する納税義務者（第十八条第一項（納税地の指定）の規定により納税地の指定を受けている納税義務者を除く。次項において同じ。）は、前条第一号の規定にかかわらず、その住所地に代え、その居所地を納税地とすることができる。"
            ]
          },
          "_context": {
            "locator": {
              "hoki_name": "income_tax_act",
              "law_common_name": "所得税法",
              "law_type": "Act",
              "law_id": "340AC0000000033",
              "address": "16-1",
              "type": "paragraph",
              "source": "main"
            },
            "references_to": [
              {
                "target": {
                  "hoki_name": "income_tax_act",
                  "law_common_name": "所得税法",
                  "law_type": "Act",
                  "law_id": "340AC0000000033",
                  "address": "18-1",
                  "urls": [
                    "/zeimu/v1/law_data/340AC0000000033?elm=MainProvision-Article%5B18%5D-Paragraph%5B1%5D"
                  ],
                  "label": "第18条",
                  "summary": {
                    "items": [
                      {
                        "address": "18-1",
                        "summary_text": "所得の状況から不適当と認められる場合の所得税の納税地の指定",
                        "tags": {
                          "standardized": [
                            "授権"
                          ],
                          "additional": [
                            "納税地"
                          ]
                        },
                        "applicability_note": "納税地が所得の状況からみて不適当であると認められる場合",
                        "reference_note": "指定権限者は所轄国税局長または国税庁長官",
                        "summary_target": {
                          "type": "paragraph",
                          "address": "18-1",
                          "label": "第十八条 第1項",
                          "title": "第十八条",
                          "caption": "（納税地の指定）"
                        },
                        "resolution": "direct"
                      }
                    ]
                  }
                },
                "evidence": [
                  {
                    "kind": "link",
                    "anchor_text": "第十八条第一項（納税地の指定）",
                    "start_offset": 20,
                    "end_offset": 35
                  }
                ]
              },
              {
                "target": {
                  "hoki_name": "income_tax_act",
                  "law_common_name": "所得税法",
                  "law_type": "Act",
                  "law_id": "340AC0000000033",
                  "address": "16-2",
                  "urls": [
                    "/zeimu/v1/law_data/340AC0000000033?elm=MainProvision-Article%5B16%5D-Paragraph%5B2%5D"
                  ],
                  "label": "第16条第2項",
                  "summary": {
                    "items": [
                      {
                        "address": "16-2",
                        "summary_text": "事業場等の所在地を納税地とする特例。",
                        "tags": {
                          "standardized": [
                            "適用範囲"
                          ],
                          "additional": [
                            "納税地"
                          ]
                        },
                        "applicability_note": "国内に住所・居所を有し、かつそれ以外の場所に事業場等を有する納税義務者が対象",
                        "reference_note": null,
                        "summary_target": {
                          "type": "paragraph",
                          "address": "16-2",
                          "label": "第十六条 第2項",
                          "title": "第十六条",
                          "caption": "（納税地の特例）"
                        },
                        "resolution": "direct"
                      }
                    ]
                  }
                },
                "evidence": [
                  {
                    "kind": "link",
                    "anchor_text": "次項",
                    "start_offset": 62,
                    "end_offset": 64
                  }
                ]
              },
              {
                "target": {
                  "hoki_name": "income_tax_act",
                  "law_common_name": "所得税法",
                  "law_type": "Act",
                  "law_id": "340AC0000000033",
                  "address": "15-1-1",
                  "urls": [
                    "/zeimu/v1/law_data/340AC0000000033?elm=MainProvision-Article%5B15%5D-Paragraph%5B1%5D-Item%5B1%5D"
                  ],
                  "label": "第15条第1項第1号",
                  "summary": {
                    "items": [
                      {
                        "address": "15-1-1",
                        "summary_text": "住所、居所、恒久的施設等の有無に応じた所得税の納税地。",
                        "tags": {
                          "standardized": [
                            "定義"
                          ],
                          "additional": [
                            "納税地"
                          ]
                        },
                        "applicability_note": null,
                        "reference_note": "一部の場所について政令に委任",
                        "summary_target": {
                          "type": "article",
                          "address": "15-1",
                          "label": "第十五条",
                          "title": "第十五条",
                          "caption": "（納税地）"
                        },
                        "resolution": "fallback_article"
                      }
                    ]
                  }
                },
                "evidence": [
                  {
                    "kind": "link",
                    "anchor_text": "前条第一号",
                    "start_offset": 74,
                    "end_offset": 79
                  }
                ]
              }
            ],
            "referenced_by": [
              {
                "source": {
                  "hoki_name": "income_tax_act",
                  "law_common_name": "所得税法",
                  "law_type": "Act",
                  "law_id": "340AC0000000033",
                  "address": "3-1",
                  "urls": [
                    "/zeimu/v1/law_data/340AC0000000033?elm=MainProvision-Article%5B3%5D-Paragraph%5B1%5D"
                  ],
                  "label": "第3条",
                  "summary": {
                    "items": [
                      {
                        "address": "3-1",
                        "summary_text": "国家公務員及び地方公務員の国内住所保有のみなし規定",
                        "tags": {
                          "standardized": [
                            "みなし規定",
                            "適用範囲"
                          ],
                          "additional": [
                            "公務員"
                          ]
                        },
                        "applicability_note": "日本の国籍を有しない者等を除く",
                        "reference_note": "住所判定の詳細な事項は政令に委任",
                        "summary_target": {
                          "type": "article",
                          "address": "3-1",
                          "label": "第三条",
                          "title": "第三条",
                          "caption": "（居住者及び非居住者の区分）"
                        },
                        "resolution": "fallback_article"
                      }
                    ]
                  }
                },
                "relationship": "same_law"
              },
              {
                "source": {
                  "hoki_name": "income_tax_act",
                  "law_common_name": "所得税法",
                  "law_type": "Act",
                  "law_id": "340AC0000000033",
                  "address": "18-1",
                  "urls": [
                    "/zeimu/v1/law_data/340AC0000000033?elm=MainProvision-Article%5B18%5D-Paragraph%5B1%5D"
                  ],
                  "label": "第18条",
                  "summary": {
                    "items": [
                      {
                        "address": "18-1",
                        "summary_text": "所得の状況から不適当と認められる場合の所得税の納税地の指定",
                        "tags": {
                          "standardized": [
                            "授権"
                          ],
                          "additional": [
                            "納税地"
                          ]
                        },
                        "applicability_note": "納税地が所得の状況からみて不適当であると認められる場合",
                        "reference_note": "指定権限者は所轄国税局長または国税庁長官",
                        "summary_target": {
                          "type": "paragraph",
                          "address": "18-1",
                          "label": "第十八条 第1項",
                          "title": "第十八条",
                          "caption": "（納税地の指定）"
                        },
                        "resolution": "direct"
                      }
                    ]
                  }
                },
                "relationship": "same_law"
              },
              {
                "source": {
                  "hoki_name": "income_tax_act_rei",
                  "law_common_name": "所得税法施行令",
                  "law_type": "CabinetOrder",
                  "law_id": "340CO0000000096",
                  "address": "56-1",
                  "urls": [
                    "/zeimu/v1/law_data/340CO0000000096?elm=MainProvision-Article%5B56%5D-Paragraph%5B1%5D"
                  ],
                  "label": "第56条",
                  "summary": {
                    "items": [
                      {
                        "address": "56-1",
                        "summary_text": "国税局長の管轄区域外に納税地がある場合の納税地の指定要件",
                        "tags": {
                          "standardized": [
                            "要件",
                            "委任"
                          ],
                          "additional": [
                            "納税地"
                          ]
                        },
                        "applicability_note": "法第18条第1項の規定による納税地の指定を受ける場合",
                        "reference_note": "法第15条から第18条を参照",
                        "summary_target": {
                          "type": "article",
                          "address": "56-1",
                          "label": "第五十六条",
                          "title": "第五十六条",
                          "caption": "（納税地の指定）"
                        },
                        "resolution": "fallback_article"
                      }
                    ]
                  }
                },
                "relationship": "same_family"
              },
              {
                "source": {
                  "hoki_name": "corporation_tax_act",
                  "law_common_name": "法人税法",
                  "law_type": "Act",
                  "law_id": "340AC0000000034",
                  "address": "17_2-1",
                  "urls": [
                    "/zeimu/v1/law_data/340AC0000000034?elm=MainProvision-Article%5B17_2%5D-Paragraph%5B1%5D"
                  ],
                  "label": "第17条の2",
                  "summary": {
                    "items": [
                      {
                        "address": "17_2-1",
                        "summary_text": "法人課税信託の受託者である個人の法人税における納税地",
                        "tags": {
                          "standardized": [
                            "納税義務"
                          ],
                          "additional": [
                            "納税地"
                          ]
                        },
                        "applicability_note": "受託者が個人の場合",
                        "reference_note": "所得税法の納税地規定を準用",
                        "summary_target": {
                          "type": "article",
                          "address": "17_2-1",
                          "label": "第十七条の二",
                          "title": "第十七条の二",
                          "caption": "（法人課税信託の受託者である個人の納税地）"
                        },
                        "resolution": "fallback_article"
                      }
                    ]
                  }
                },
                "relationship": "external"
              },
              {
                "source": {
                  "hoki_name": "consumption_tax_act",
                  "law_common_name": "消費税法",
                  "law_type": "Act",
                  "law_id": "363AC0000000108",
                  "address": "21-1",
                  "urls": [
                    "/zeimu/v1/law_data/363AC0000000108?elm=MainProvision-Article%5B21%5D-Paragraph%5B1%5D"
                  ],
                  "label": "第21条",
                  "summary": {
                    "items": [
                      {
                        "address": "21-1",
                        "summary_text": "所得税法の納税地特例を受ける個人事業者の消費税納税地を居所地とする。",
                        "tags": {
                          "standardized": [
                            "適用範囲"
                          ],
                          "additional": [
                            "納税地"
                          ]
                        },
                        "applicability_note": "所得税法第16条1項の適用を受ける個人事業者が対象",
                        "reference_note": "法第23条1項による納税地指定を受けている者は除く",
                        "summary_target": {
                          "type": "paragraph",
                          "address": "21-1",
                          "label": "第二十一条 第1項",
                          "title": "第二十一条",
                          "caption": "（個人事業者の納税地の特例）"
                        },
                        "resolution": "direct"
                      }
                    ]
                  }
                },
                "relationship": "external"
              },
              {
                "source": {
                  "hoki_name": "international_tourist_tax_act",
                  "law_common_name": "国際観光旅客税法",
                  "law_type": "Act",
                  "law_id": "430AC0000000016",
                  "address": "8-1",
                  "urls": [
                    "/zeimu/v1/law_data/430AC0000000016?elm=MainProvision-Article%5B8%5D-Paragraph%5B1%5D"
                  ],
                  "label": "第8条",
                  "summary": {
                    "items": [
                      {
                        "address": "8-1",
                        "summary_text": "住所のほか居所を有する個人である国内事業者の納税地を居所地とする。",
                        "tags": {
                          "standardized": [
                            "納税義務"
                          ],
                          "additional": [
                            "納税地"
                          ]
                        },
                        "applicability_note": "所得税法第16条1項の適用を受ける個人である国内事業者が対象",
                        "reference_note": "第10条1項による納税地の指定を受けている者は除く",
                        "summary_target": {
                          "type": "paragraph",
                          "address": "8-1",
                          "label": "第八条 第1項",
                          "title": "第八条",
                          "caption": "（個人である国内事業者の納税地の特例）"
                        },
                        "resolution": "direct"
                      }
                    ]
                  }
                },
                "relationship": "external"
              }
            ],
            "related_resources": {
              "taxanswers": {
                "to": [],
                "by": [
                  {
                    "code": "2022",
                    "title": "納税者が死亡したときの確定申告(準確定申告)",
                    "source_url": "https://www.nta.go.jp/taxes/shiraberu/taxanswer/shotoku/2022.htm",
                    "urls": [
                      "/zeimu/v1/taxanswers/2022"
                    ]
                  },
                  {
                    "code": "2029",
                    "title": "確定申告書の提出先(納税地)",
                    "source_url": "https://www.nta.go.jp/taxes/shiraberu/taxanswer/shotoku/2029.htm",
                    "urls": [
                      "/zeimu/v1/taxanswers/2029"
                    ]
                  },
                  {
                    "code": "2090",
                    "title": "新たに事業を始めたときの届出など",
                    "source_url": "https://www.nta.go.jp/taxes/shiraberu/taxanswer/shotoku/2090.htm",
                    "urls": [
                      "/zeimu/v1/taxanswers/2090"
                    ]
                  }
                ]
              }
            },
            "additional_info": {
              "tables": [],
              "images": [],
              "figures": []
            }
          }
        },
        {
          "ParagraphNum": "２",
          "Num": "2",
          "ParagraphSentence": {
            "Sentence": [
              "国内に住所又は居所を有し、かつ、その住所地又は居所地以外の場所にその営む事業に係る事業場その他これに準ずるもの（以下この項において「事業場等」という。）を有する納税義務者は、前条第一号又は第二号の規定にかかわらず、その住所地又は居所地に代え、その事業場等の所在地（その事業場等が二以上ある場合には、これらのうち主たる事業場等の所在地）を納税地とすることができる。"
            ]
          },
          "_context": {
            "locator": {
              "hoki_name": "income_tax_act",
              "law_common_name": "所得税法",
              "law_type": "Act",
              "law_id": "340AC0000000033",
              "address": "16-2",
              "type": "paragraph",
              "source": "main"
            },
            "references_to": [
              {
                "target": {
                  "hoki_name": "income_tax_act",
                  "law_common_name": "所得税法",
                  "law_type": "Act",
                  "law_id": "340AC0000000033",
                  "address": "15-1-1",
                  "urls": [
                    "/zeimu/v1/law_data/340AC0000000033?elm=MainProvision-Article%5B15%5D-Paragraph%5B1%5D-Item%5B1%5D"
                  ],
                  "label": "第15条第1項第1号",
                  "summary": {
                    "items": [
                      {
                        "address": "15-1-1",
                        "summary_text": "住所、居所、恒久的施設等の有無に応じた所得税の納税地。",
                        "tags": {
                          "standardized": [
                            "定義"
                          ],
                          "additional": [
                            "納税地"
                          ]
                        },
                        "applicability_note": null,
                        "reference_note": "一部の場所について政令に委任",
                        "summary_target": {
                          "type": "article",
                          "address": "15-1",
                          "label": "第十五条",
                          "title": "第十五条",
                          "caption": "（納税地）"
                        },
                        "resolution": "fallback_article"
                      }
                    ]
                  }
                },
                "evidence": [
                  {
                    "kind": "link",
                    "anchor_text": "前条第一号",
                    "start_offset": 87,
                    "end_offset": 92
                  }
                ]
              },
              {
                "target": {
                  "hoki_name": "income_tax_act",
                  "law_common_name": "所得税法",
                  "law_type": "Act",
                  "law_id": "340AC0000000033",
                  "address": "15-1-2",
                  "urls": [
                    "/zeimu/v1/law_data/340AC0000000033?elm=MainProvision-Article%5B15%5D-Paragraph%5B1%5D-Item%5B2%5D"
                  ],
                  "label": "第15条第1項第2号",
                  "summary": {
                    "items": [
                      {
                        "address": "15-1-2",
                        "summary_text": "住所、居所、恒久的施設等の有無に応じた所得税の納税地。",
                        "tags": {
                          "standardized": [
                            "定義"
                          ],
                          "additional": [
                            "納税地"
                          ]
                        },
                        "applicability_note": null,
                        "reference_note": "一部の場所について政令に委任",
                        "summary_target": {
                          "type": "article",
                          "address": "15-1",
                          "label": "第十五条",
                          "title": "第十五条",
                          "caption": "（納税地）"
                        },
                        "resolution": "fallback_article"
                      }
                    ]
                  }
                },
                "evidence": [
                  {
                    "kind": "link",
                    "anchor_text": "第二号",
                    "start_offset": 94,
                    "end_offset": 97
                  }
                ]
              }
            ],
            "referenced_by": [
              {
                "source": {
                  "hoki_name": "corporation_tax_act",
                  "law_common_name": "法人税法",
                  "law_type": "Act",
                  "law_id": "340AC0000000034",
                  "address": "17_2-1",
                  "urls": [
                    "/zeimu/v1/law_data/340AC0000000034?elm=MainProvision-Article%5B17_2%5D-Paragraph%5B1%5D"
                  ],
                  "label": "第17条の2",
                  "summary": {
                    "items": [
                      {
                        "address": "17_2-1",
                        "summary_text": "法人課税信託の受託者である個人の法人税における納税地",
                        "tags": {
                          "standardized": [
                            "納税義務"
                          ],
                          "additional": [
                            "納税地"
                          ]
                        },
                        "applicability_note": "受託者が個人の場合",
                        "reference_note": "所得税法の納税地規定を準用",
                        "summary_target": {
                          "type": "article",
                          "address": "17_2-1",
                          "label": "第十七条の二",
                          "title": "第十七条の二",
                          "caption": "（法人課税信託の受託者である個人の納税地）"
                        },
                        "resolution": "fallback_article"
                      }
                    ]
                  }
                },
                "relationship": "external"
              },
              {
                "source": {
                  "hoki_name": "consumption_tax_act",
                  "law_common_name": "消費税法",
                  "law_type": "Act",
                  "law_id": "363AC0000000108",
                  "address": "21-2",
                  "urls": [
                    "/zeimu/v1/law_data/363AC0000000108?elm=MainProvision-Article%5B21%5D-Paragraph%5B2%5D"
                  ],
                  "label": "第21条第2項",
                  "summary": {
                    "items": [
                      {
                        "address": "21-2",
                        "summary_text": "住所地等以外の場所に事務所等を有する個人事業者の納税地を、その事務所等の所在地とする特例。",
                        "tags": {
                          "standardized": [
                            "納税義務"
                          ],
                          "additional": [
                            "納税地"
                          ]
                        },
                        "applicability_note": "所得税法第16条第2項の適用を受ける個人事業者が対象。",
                        "reference_note": "納税地の指定を受けている者は除外。",
                        "summary_target": {
                          "type": "paragraph",
                          "address": "21-2",
                          "label": "第二十一条 第2項",
                          "title": "第二十一条",
                          "caption": "（個人事業者の納税地の特例）"
                        },
                        "resolution": "direct"
                      }
                    ]
                  }
                },
                "relationship": "external"
              },
              {
                "source": {
                  "hoki_name": "international_tourist_tax_act",
                  "law_common_name": "国際観光旅客税法",
                  "law_type": "Act",
                  "law_id": "430AC0000000016",
                  "address": "8-2",
                  "urls": [
                    "/zeimu/v1/law_data/430AC0000000016?elm=MainProvision-Article%5B8%5D-Paragraph%5B2%5D"
                  ],
                  "label": "第8条第2項",
                  "summary": {
                    "items": [
                      {
                        "address": "8-2",
                        "summary_text": "事務所等を有する個人である国内事業者の特別徴収に係る納税地の特例。",
                        "tags": {
                          "standardized": [
                            "納税義務"
                          ],
                          "additional": [
                            "納税地"
                          ]
                        },
                        "applicability_note": "国内に住所・居所を有し、かつそれ以外の場所に事務所等を有する個人である国内事業者で、所得税法第16条第2項の適用を受ける者が対象。",
                        "reference_note": "納税地の指定を受けている者は除く。",
                        "summary_target": {
                          "type": "paragraph",
                          "address": "8-2",
                          "label": "第八条 第2項",
                          "title": "第八条",
                          "caption": "（個人である国内事業者の納税地の特例）"
                        },
                        "resolution": "direct"
                      }
                    ]
                  }
                },
                "relationship": "external"
              }
            ],
            "additional_info": {
              "tables": [],
              "images": [],
              "figures": []
            }
          }
        },
        {
          "ParagraphNum": "３",
          "Num": "3",
          "ParagraphSentence": {
            "Sentence": [
              "納税義務者が死亡した場合には、その死亡した者の所得税の納税地は、その相続人の所得税の納税地によらず、その死亡当時におけるその死亡した者の所得税の納税地とする。"
            ]
          },
          "_context": {
            "locator": {
              "hoki_name": "income_tax_act",
              "law_common_name": "所得税法",
              "law_type": "Act",
              "law_id": "340AC0000000033",
              "address": "16-3",
              "type": "paragraph",
              "source": "main"
            },
            "references_to": [],
            "referenced_by": [],
            "additional_info": {
              "tables": [],
              "images": [],
              "figures": []
            }
          }
        }
      ]
    }
  },
  "law_info": {
    "law_type": "Act",
    "law_id": "340AC0000000033",
    "law_num": "昭和四十年法律第三十三号",
    "law_num_era": "Showa",
    "law_num_year": 40,
    "law_num_type": "Act",
    "law_num_num": "033",
    "promulgation_date": "1965-03-31"
  },
  "revision_info": {
    "law_revision_id": "340AC0000000033_20260401_508AC0000000012",
    "law_type": "Act",
    "law_title": "所得税法",
    "law_title_kana": "しょとくぜいほう",
    "abbrev": null,
    "category": "国税",
    "updated": "2026-04-14T11:33:23+09:00",
    "amendment_promulgate_date": "2026-03-31",
    "amendment_enforcement_date": "2026-04-01",
    "amendment_enforcement_comment": null,
    "amendment_scheduled_enforcement_date": null,
    "amendment_law_id": "508AC0000000012",
    "amendment_law_title": "所得税法等の一部を改正する法律",
    "amendment_law_title_kana": null,
    "amendment_law_num": "令和八年法律第十二号",
    "amendment_type": "3",
    "repeal_status": "None",
    "repeal_date": null,
    "remain_in_force": false,
    "mission": "New",
    "current_revision_status": "CurrentEnforced"
  }
}